قلمرو پروتیست ها شامل پروتیست های یوکاریوت است. اعضای این قلمرو که تنوع زیادی دارد، معمولاً تک سلولی بوده و از نظر ساختار کمتر پیچیده تر از دیگر یوکاریوت ها هستند. در یک نگاه سطحی، این موجودات معمولاً بر اساس شباهت های خود به دیگر گروه های یوکاریوت ها، یعنی جانوران، گیاهان و قارچ ها توصیف می شوند.

پروتیست ها شباهت های زیادی ندارند، اما به این دلیل که در هیچ یک از سایر قلمروها قرار نمی گیرند، به این گروه تقسیم بندی شده اند. برخی پروتیست ها قادر به فتوسنتز هستند؛ برخی در روابط متقابل با دیگر پروتیست ها زندگی می کنند؛ برخی تک سلولی بوده و برخی چندسلولی یا متشکل از کلونی ها هستند؛ برخی میکروسکوپی هستند و برخی دیگر بسیار بزرگ (مانند کلاپ عظیم) هستند؛ برخی بیولومینسنت هستند؛ و برخی مسئول بیماری هایی هستند که در گیاهان و جانوران رخ می دهد. پروتیست ها در محیط های آبی، زیستگاه های خاکی مرطوب و حتی درون دیگر یوکاریوت ها زندگی می کنند.

ویژگی های پروتیست ها

پروتیست ها تحت قلمرو یوکاریوتا قرار دارند و بنابراین به عنوان یوکاریوت ها دسته بندی می شوند. موجودات یوکاریوت از پروکاریوت ها متمایز هستند چون هسته ای دارند که توسط غشاء احاطه شده است. علاوه بر یک هسته، پروتیست ها ارگانل های اضافی در سیتوپلاسم خود دارند. شبکه اندوپلاسمی و کمپلکس های گلژی برای سنتز پروتئین ها و اگزوسیتوز مولکول های سلولی مهم هستند. بسیاری از پروتیست ها همچنین دارای لیزوزوم ها هستند که در هضم مواد آلی مصرف شده کمک می کنند. برخی ارگانل ها ممکن است در برخی سلول های پروتیست وجود داشته باشند و در دیگر سلول ها نباشند. پروتیست هایی که ویژگی هایی مشترک با سلول های جانوری دارند، همچنین دارای میتوکندری هستند که انرژی لازم برای سلول را تأمین می کند. پروتیست هایی که شباهت به سلول های گیاهی دارند، دارای دیواره سلولی و کلروپلاست ها هستند. کلروپلاست ها امکان فتوسنتز را در این سلول ها فراهم می کنند.

• روش های تغذیه پروتیست ها

پروتیست ها روش های مختلفی برای تأمین تغذیه دارند. برخی خودغذا هستند و قادر به استفاده از نور خورشید برای تولید کربوهیدرات ها برای تغذیه می باشند. سایر پروتیست ها هتروتروف هستند و تغذیه خود را از طریق تغذیه بر روی دیگر موجودات تأمین می کنند. این فرایند از طریق فاگوسیتوز انجام می شود، که در آن ذرات بلعیده و به طور داخلی هضم می شوند. برخی دیگر از پروتیست ها بیشتر با جذب مواد مغذی از محیط خود تغذیه می کنند. برخی پروتیست ها ممکن است هم شکل های فتوسنتز و هم هتروتروف از تأمین مواد مغذی را نشان دهند.

• حرکت پروتیست ها

در حالی که برخی پروتیست ها غیرحرکتی هستند، دیگران از طریق روش های مختلفی حرکت می کنند. بعضی پروتیست ها دارای مژک یا تاژک هستند. این ارگانل ها برآمدگی هایی هستند که از گروه های ویژه ای از میکروتوبول ها تشکیل شده اند که برای پیش برد پروتیست ها در محیط مرطوب خود حرکت می کنند. برخی پروتیست ها همچنین با استفاده از گسترش های موقتی سیتوپلاسم خود به نام pseudopodia حرکت می کنند. این گسترش ها همچنین در اجازه دادن به پروتیست ها برای به دام انداختن دیگر موجوداتی که آنها تغذیه می کنند، ارزشمند هستند.

• تولید مثل پروتیست ها

روش متداول تولید مثل در پروتیست ها، تولید مثل غیرجنسی است. تولید مثل جنسی ممکن است انجام شود، اما معمولاً تنها در زمان های استرس صورت می گیرد. برخی از پروتیست ها به وسیله تقسیم بندی دوبل یا چندگانه غیرجنسی تولید مثل می کنند. دیگران از طریق جوانه زنی یا تشکیل هاگ نیز تولید مثل می نمایند. در تولید مثل جنسی، گامت ها از طریق میوز تولید شده و در لقاح به هم می پیوندند تا افراد جدیدی تولید شوند. برخی پروتیست ها مانند جلبک ها نوعی تغییر نسل را نشان می دهند که در آن بین مراحل هاپردوئید و دیپloid در چرخه های زندگی شان جابه جا می شوند.

پروتیست های فتوسنتز کننده

پروتیست ها می توانند با توجه به شباهت ها در دسته های مختلفی شامل کسب مواد غذایی، تحرک و تولید مثل طبقه بندی شوند. نمونه هایی از پروتیست ها شامل جلبک ها، آمیباها، اوگلنا، پلاسماودیم و قالب های لزج هستند.

پروتیست هایی که قادر به فتوسنتز هستند شامل انواع مختلفی از جلبک ها، دیاتوم ها، دینوفلاژله و اوگلنا می باشند. این موجودات معمولاً یک سلولی هستند اما می توانند کلونی هایی نیز تشکیل دهند. آنها همچنین حاوی کلروفیل هستند، رنگدانه ای که انرژی نور را برای فتوسنتز جذب می کند. پروتیست های فتوسنتز کننده به عنوان پروتیست های گیاهی در نظر گرفته می شوند.

پروتیست هایی به نام دینوفلاژله یا جلبک های آتشین، پلانکتون هایی هستند که در محیط های دریایی و آب شیرین زندگی می کنند. آنها می توانند به سرعت تولید مثل کنند و باعث ایجاد طوفان های جلبکی مضر شوند. برخی از دینوفلاژله ها نیز بیولومینسانت هستند. دیاتوم ها یکی از فراوان ترین انواع جلبک های یک سلولی به نام فیتوپلانکتون هستند. آنها درون پوسته ای سیلیکونی قرار دارند و در زیستگاه های آبی دریایی و شیرین فراوانند. اوگلنای فتوسنتز کننده به این دلیل به سلول های گیاهی شبیه اند که کلروپلاست ها را درون خود دارند. بر این باورند که کلروپلاست ها نتیجه روابط همزیستی با جلبک های سبز به دست آمده اند.

پروتیست های هتروتروفیک

پروتیست های هتروتروفیک باید برای به دست آوردن مواد مغذی، ترکیبات آلی را دریافت کنند. این پروتیست ها از باکتری ها، مواد آلی متلاشی شده و پروتیست های دیگر تغذیه می کنند. پروتیست های هتروتروفیک می توانند بر اساس نوع حرکت یا عدم تحرک طبقه بندی شوند. نمونه هایی از پروتیست های هتروتروفیک شامل آمیباها، پارامسی ها، اسپوروzoans، قالب های آبی و قالب های لزج هستند.

• حرکت پروتیست ها با پایوپودیا

آمیباها نمونه هایی از پروتیست ها هستند که با استفاده از پایوپودیا حرکت می کنند. این.extensions موقتی سیتوپلاسم به موجودات اجازه می دهد تا هم حرکت کنند و هم مواد آلی را از طریق نوعی اندوسیتوز به نام فاگوسیتوز (خوردن سلول) به دام بیندازند. آمیباها به شکل غیرقابل توصیفی حرکت کرده و با تغییر شکل خود جابه جا می شوند. آنها در محیط های آبی و مرطوب زندگی می کنند و برخی از گونه ها انگلی هستند.

پروتیست های هتروتروفیک با پرچم یا سیلیا

تریپانوزوم ها نمونه هایی از پروتیست های هتروتروفیک هستند که با پرچم حرکت می کنند. این ضمیمه های دراز و شلاقی به جلو و عقب حرکت می کنند و امکان جابه جایی را فراهم می کنند. تریپانوزوم ها انگلی هستند که می توانند جانوران و انسان ها را آلوده کنند. برخی از گونه ها باعث ایجاد بیماری خواب آفریقایی می شوند که توسط مگس های گزنده به انسان منتقل می شود.

پارامسی ها نمونه هایی از پروتیست هایی هستند که با سیلیا حرکت می کنند. سیلیا ها پروتروشن های کوتاه و رشته مانند هستند که از بدن بیرون آمده و به صورت حرکتی جارو مانند حرکت می کنند. این حرکت به موجود اجازه می دهد تا حرکت کرده و همچنین غذا (باکتری ها، جلبک و ...) را به سمت دهان پارامسی بکشاند. برخی از پارامسی ها در روابط همزیستی متقابل با جلبک های سبز یا با برخی باکتری ها زندگی می کنند.

پروتیست های هتروتروفیک با حرکت محدود

خاک زردها و مخلوط های آبی نمونه هایی از پروتیست ها هستند که حرکات محدودی دارند. این پروتیست ها از نظر تجزیه مواد آلی و بازیابی مواد مغذی به محیط، شبیه قارچ ها هستند. آن ها در خاک های مرطوب و در میان برگ ها یا چوب های در حال تجزیه زندگی می کنند.

دو نوع خاک زرد وجود دارد: خاک زردهای پلاسمود و خاک زردهای سلولی. خاک زرد پلاسمود به عنوان یک سلول بزرگ که از ترکیب چندین سلول فردی تشکیل شده است، وجود دارد. این توده بزرگ سیتوپلاسم با هسته های متعدد شبیه به لجن است که به آرامی به سبک آمیب حرکت می کند. در شرایط سخت، خاک زردهای پلاسمود ساقه های تولید مثلی به نام اسپورانژیایی تولید می کنند که حاوی هاگ ها هستند. وقتی این هاگ ها به محیط آزاد می شوند، ممکن است جوانه بزنند و خاک زردهای پلاسمود بیشتری تولید کنند.

خاک زردهای سلولی بیشتر دوران زندگی خود را به عنوان موجودات تک سلولی سپری می کنند. آن ها نیز قادر به حرکت به سبک آمیبی هستند. در شرایط استرس زا، این سلول ها به هم پیوسته و گروه بزرگی از سلول های فردی را تشکیل می دهند که شبیه به یک حلزون هستند. این سلول ها یک ساقه تولید مثلی یا بدنه میوه ای تشکیل می دهند که هاگ تولید می کند.

مخلوط های آبی در محیط های آبی و مرطوب زمینی زندگی می کنند. آن ها بر روی مواد در حال تجزیه تغذیه می کنند و برخی از آن ها انگل هایی هستند که از گیاهان، حیوانات، جلبک ها و قارچ ها تغذیه می کنند. گونه های شاخه Oomycota رشد فیبر یا رشته ای را نشان می دهند که به قارچ ها شباهت دارد. با این حال، بر خلاف قارچ ها، اوومیست ها دیواره سلولی دارند که از سلولز تشکیل شده و نه کیتین. آن ها همچنین می توانند به طور جنسی و غیر جنسی تولید مثل کنند.

پروتیست های هتروتروف غیرمتحرک

اسپوروزوآ نمونه هایی از پروتیست ها هستند که ساختارهایی برای حرکت ندارند. این پروتیست ها انگل هایی هستند که از میزبان خود تغذیه می کنند و با تشکیل هاگ ها تولید مثل می کنند. اسپوروزوآ نوعی تبادل نسل را در چرخه زندگی خود نشان می دهند که در آن بین مراحل جنسی و غیرجنسی جابه جا می شوند. اسپوروزوآها از طریق حشرات یا سایر حامل ها به انسان منتقل می شوند.

توکسوپلاسموز بیماری ای است که توسط اسپوروزوآ توکسوپلاسما گوندی ایجاد می شود و می تواند از طریق حیوانات به انسان منتقل شود یا با مصرف غذای یا آب آلوده به آن دچار گردد. در صورت ابتلای شدید به توکسوپلاسموز، T. gondii می تواند به چشم ها یا سایر ارگان ها مانند مغز آسیب برساند. توکسوپلاسموز معمولاً در افرادی که سیستم ایمنی سالمی دارند، توسعه نمی یابد.

دیگر اسپوروزوآ، معروف به پلاسمودیم، باعث مالاریا در انسان ها می شود. این پروتیست ها از طریق نیش حشرات، معمولاً پشه ها، به پستانداران منتقل می شوند و به سلول های قرمز خون حمله می کنند. پلاسمودیم در مرحله مِروزویته زندگی خود، در داخل سلول های خونی آلوده تکثیر شده و باعث شکست آن ها می شود. پس از آزادسازی، مِروزویت ها می توانند به سلول های قرمز خون دیگر حمله کنند.