مقدمه

جیمز پترسون، زاده‌ی ۲۲ مارس ۱۹۴۷، نامی آشنا در دنیای ادبیات معاصر آمریکا است. او که بیشتر به خاطر خلق مجموعه‌ی پرطرفدار «آلکس کراس» شناخته می‌شود، در زمره‌ی پرکارترین نویسندگان این کشور جای دارد. پترسون رکورد گینس را نیز در اختیار دارد؛ رکوردی برای بیشترین تعداد رمان‌های پرفروش شماره یک نیویورک تایمز. او همچنین نخستین نویسنده‌ای بود که توانست بیش از یک میلیون کتاب الکترونیکی به فروش برساند.

جیمز پترسون در یک نگاه:

• شناخته شده برای: نویسنده‌ی پرکار و پرفروش با آثار اقتباس‌شده در فیلم‌های محبوب
• تاریخ تولد: ۲۲ مارس ۱۹۴۷، نیوبورگ، نیویورک، ایالات متحده‌ی آمریکا
• والدین: ایزابل و چارلز پترسون
• تحصیلات: کالج منهتن، دانشگاه وندربیلت
• آثار منتشر شده: مجموعه‌ی «آلکس کراس»، مجموعه‌ی «باشگاه قتل زنان»، مجموعه‌ی «حداکثر سرعت»، مجموعه‌ی «مایکل بنت»، مجموعه‌ی «مدرسه‌ی راهنمایی»، مجموعه‌ی «من بامزه‌ام»
• جوایز و افتخارات: جایزه‌ی ادگار، جایزه‌ی تریلر سال از انجمن تریلر BCA، جایزه‌ی بین‌المللی تریلر سال، جایزه‌ی کتاب منتخب کودکان برای نویسنده‌ی سال
• همسر: سوزان پترسون
• فرزند: جک پترسون
• جمله‌ی معروف: «هیچ بچه‌ای از کتاب‌خواندن متنفر نیست. بچه‌هایی هستند که عاشق کتاب خواندن هستند، و بچه‌هایی که کتاب‌های اشتباه را می‌خوانند.»

آغاز یک نویسنده: از بیمارستان روانی تا دنیای تبلیغات

پیش از آنکه پترسون راهی دانشگاه شود، خانواده‌اش به منطقه‌ی بوستون نقل مکان کردند. او در آنجا، شغل پاره‌وقت شبانه‌ای در یک بیمارستان روانی پیدا کرد. خلوت و سکوت این شغل به او فرصت داد تا علاقه‌اش به خواندن ادبیات را پرورش دهد. او بیشتر حقوق خود را صرف خرید کتاب می‌کرد و رمان «صد سال تنهایی» اثر گابریل گارسیا مارکز را به عنوان یکی از آثار مورد علاقه‌اش نام می‌برد. پترسون پس از آن، از کالج منهتن فارغ‌التحصیل شد و مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته‌ی ادبیات انگلیسی از دانشگاه وندربیلت دریافت کرد.

در سال ۱۹۷۱، او به آژانس تبلیغاتی جی. والتر تامپسون پیوست و در نهایت به مدیرعاملی آن رسید. در همین‌جا بود که پترسون عبارت به‌یادماندنی «بچه اسباب‌بازی آر آس» (Toys R Us Kid) را خلق کرد. این پیشینه‌ی تبلیغاتی در بازاریابی کتاب‌هایش نیز مشهود است. پترسون بر طراحی جلد کتاب‌ها تا آخرین جزئیات نظارت می‌کند و یکی از نخستین نویسندگانی بود که تبلیغ کتاب‌های خود را در تلویزیون سازماندهی کرد. تکنیک‌های او حتی الهام‌بخش یک مطالعه‌ی موردی در دانشکده‌ی بازرگانی هاروارد شد؛ مطالعه‌ای با عنوان «بازاریابی جیمز پترسون» که اثربخشی استراتژی‌های این نویسنده را بررسی می‌کند.

آثار و سبک: فرمولی موفق با چاشنی انتقاد

با وجود محبوبیت گسترده و فروش حدود ۳۰۰ میلیون نسخه از کتاب‌هایش، روش‌های پترسون خالی از بحث و جدل نیست. او از گروهی از نویسندگان همکار استفاده می‌کند که به او اجازه می‌دهد آثارش را با سرعتی چشمگیر منتشر کند. منتقدان او، از جمله نویسندگان معاصر مانند استیون کینگ، این سوال را مطرح می‌کنند که آیا پترسون بیش از حد بر کمیت به بهای کیفیت تمرکز دارد یا خیر.

اولین رمان جیمز پترسون، «شماره توماس بریمن»، در سال ۱۹۷۶ پس از رد شدن توسط بیش از ۳۰ ناشر منتشر شد. پترسون به نیویورک تایمز گفت که اولین کتابش از یک نظر با آثار فعلی‌اش قابل مقایسه است:

«جملات برتر از بسیاری از مطالبی هستند که اکنون می‌نویسم، اما داستان به خوبی آنها نیست.»

با وجود شروع کند، «شماره توماس بریمن» در همان سال جایزه ادگار را برای داستان‌های جنایی دریافت کرد.

پترسون استفاده‌ی فعلی خود از نویسندگان همکار را پنهان نمی‌کند؛ گروهی که شامل اندرو گراس، ماکسین پائترو و پیتر دی جونگ می‌شود. او این رویکرد را به تلاش‌های مشترک گیلبرت و سالیوان یا راجرز و همرشتاین تشبیه می‌کند: پترسون می‌گوید طرحی کلی می‌نویسد که آن را برای اصلاح به نویسنده همکار می‌فرستد و هر دو در طول فرآیند نگارش با هم همکاری می‌کنند. او گفته است که نقطه قوتش در ابداع طرح‌ها است، نه در تجزیه و تحلیل جملات منفرد، که نشان می‌دهد او تکنیک نویسندگی خود را از زمان اولین رمانش اصلاح (و شاید بهبود) کرده است.

علی‌رغم انتقادها مبنی بر اینکه سبک او مکانیکی است، پترسون به فرمولی تجاری موفق دست یافته است. او ۲۰ رمان با حضور کارآگاه آلکس کراس، از جمله «ببوس دختران» و «همراه عنکبوت آمد»، ۱۴ کتاب در مجموعه «باشگاه قتل زنان» و مجموعه‌های «جادوگر و ساحر» و «دانیل ایکس» نوشته است.

هالیوود و سوادآموزی کودکان: ردپای پترسون در پرده‌ی نقره‌ای و دنیای آموزش

با توجه به جذابیت تجاری گسترده‌ی آثار پترسون، جای تعجب نیست که چندین رمان او به فیلم تبدیل شده‌اند. مورگان فریمن، بازیگر برنده‌ی جایزه‌ی اسکار، نقش آلکس کراس را در اقتباس‌های سینمایی «همراه عنکبوت آمد» (۲۰۰۱) و «ببوس دختران» (۱۹۹۷) بازی کرده است که در دومی، اشلی جاد نیز حضور داشت.

در سال ۲۰۱۱، پترسون مقاله‌ای در CNN نوشت و از والدین خواست تا بیشتر درگیر تشویق فرزندان خود به مطالعه شوند. او متوجه شد که پسرش، جک، علاقه‌ی زیادی به کتاب‌خواندن ندارد. وقتی جک ۸ ساله شد، پترسون و همسرش سوزی با او معامله کردند: اگر هر روز کتاب بخواند، می‌تواند از انجام کارهای خانه در طول تعطیلات تابستانی معاف شود. پترسون بعدها طرح سوادآموزی کودکان با نام «Read Kiddo Read» را راه‌اندازی کرد که مشاوره‌هایی را در مورد کتاب‌های مناسب برای سنین مختلف کودکان ارائه می‌دهد.