شارل-ادوار ژانره-گری، که بیشتر با نام لوکوربوزیه شناخته می‌شود، در ۶ اکتبر ۱۸۸۷ در سوئیس متولد شد. لوکوربوزیه به عنوان یکی از بنیان‌گذاران مدرنیسم در معماری اروپا شناخته می‌شود و نقش مهمی در شکل‌گیری جنبش باوهاوس در آلمان و سبک بین‌المللی در ایالات متحده آمریکا داشت.

او که در سال ۱۹۲۲ نام خانوادگی مادرش، لوکوربوزیه را برای خود برگزید، با همکاری پسرعمویش، پیر ژانره، به فعالیت در زمینه معماری پرداخت. آثار و نظریات لوکوربوزیه، تعریف جدیدی از مدرنیسم در طراحی و استفاده از مواد ارائه داد و تأثیر عمیقی بر معماری قرن بیستم گذاشت.

آغاز راه: تحصیلات اولیه لوکوربوزیه

لوکوربوزیه، این معمار پیشگام مدرن، تحصیلات خود را با هنرآموزی در لا شو دو فوند سوئیس آغاز کرد. او هرگز آموزش رسمی معماری ندید، اما برای کسب تجربه به پاریس رفت و در آنجا با آگوست پره در زمینه ساخت و ساز مدرن همکاری کرد. بعدها، لوکوربوزیه با یوزف هافمن، معمار اتریشی نیز کار کرد.

در پاریس، لوکوربوزیه با آمِده اوزنفان، هنرمند فرانسوی آشنا شد و این دو در سال ۱۹۱۸ کتاب "پس از کوبیسم" را منتشر کردند. آن‌ها که به عنوان هنرمندانی صاحب سبک شناخته می‌شدند، زیبایی‌شناسی تکه‌تکه شده کوبیست‌ها را رد کرده و سبکی ساده‌تر و ماشین‌محور را با نام «پوریست» برگزیدند. لوکوربوزیه به کاوش خود در زمینه خلوص و رنگ در "Polychromie Architecturale" ادامه داد؛ جداول رنگی که هنوز هم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

ساختمان‌ها و طراحی‌های لوکوربوزیه

آثار اولیه لوکوربوزیه شامل سازه‌های بتنی و شیشه‌ای سفید و صیقلی بود که از سطح زمین بلند شده بودند. او این آثار را "منشورهای خالص" می‌نامید. در اواخر دهه ۱۹۴۰، لوکوربوزیه به سبکی به نام "بروتالیسم نو" روی آورد که در آن از اشکال خشن و سنگین سنگ، بتن، گچ و شیشه استفاده می‌شد.

همان ایده‌های مدرنیستی که در معماری لوکوربوزیه دیده می‌شود، در طراحی‌های او برای مبلمان ساده و مدرن نیز مشهود است. هنوز هم نمونه‌های مشابهی از صندلی‌های فولادی لوله‌ای با روکش کروم لوکوربوزیه ساخته می‌شوند.

لوکوربوزیه شاید بیشتر به خاطر نوآوری‌هایش در شهرسازی و راهکارهایش برای مسکن کم‌درآمد شناخته شود. لوکوربوزیه معتقد بود که ساختمان‌های بی‌تزئین و ساده‌ای که او طراحی می‌کند، به ایجاد شهرهایی پاکیزه، روشن و سالم کمک می‌کنند. آرمان‌های شهرسازی لوکوربوزیه در "Unité d'Habitation" یا "شهر درخشان" در مارسی فرانسه به تحقق پیوست. این مجموعه شامل مغازه‌ها، اتاق‌های ملاقات و اقامتگاه‌هایی برای ۱۶۰۰ نفر در یک سازه ۱۷ طبقه بود. امروزه، بازدیدکنندگان می‌توانند در هتل تاریخی لوکوربوزیه در Unite اقامت کنند. لوکوربوزیه در ۲۷ اوت ۱۹۶۵ در کاپ مارتین فرانسه درگذشت.

آثار نوشتاری و نظریات لوکوربوزیه

لوکوربوزیه علاوه بر فعالیت‌های عملی در زمینه معماری، آثار مکتوب متعددی نیز از خود به جای گذاشته است که درک بهتری از تفکرات و نظریات او ارائه می‌دهند. از جمله مهم‌ترین این آثار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ۱۹۲۳: به سوی یک معماری نوین (Vers une architecture)
• ۱۹۲۵: شهرسازی (Urbanisme)
• ۱۹۳۱ و ۱۹۵۹: Polychromie architecturale
• ۱۹۴۲: خانه انسان (La Maison des Hommes) به همراه فرانسوا دو پیرفو
• ۱۹۴۷: وقتی کلیساهای جامع سفید بودند (Quand les cathédrales étaient blanches)
• ۱۹۴۸ و ۱۹۵۵: نظریه‌های Modulor I و II

لوکوربوزیه در کتاب "به سوی یک معماری نوین" (۱۹۲۳) به تشریح "۵ اصل معماری" خود پرداخت که به عنوان راهنمای بسیاری از طراحی‌های او، به ویژه ویلای ساووا، به کار گرفته شدند. این ۵ اصل عبارتند از:

1. ستون‌های نگهدارنده مستقل
2. پلان باز و مستقل از ستون‌ها
3. نمای عمودی آزاد از ستون‌ها
4. پنجره‌های کشویی افقی بلند
5. باغ‌های بام

لوکوربوزیه، به عنوان یک شهرساز نوآور، نقش اتومبیل را در زندگی شهری پیش‌بینی کرد و شهرهایی با ساختمان‌های آپارتمانی بزرگ در فضاهای پارک‌مانند را در ذهن خود مجسم می‌کرد.

منتخبی از آثار معماری لوکوربوزیه

در طول زندگی پربار خود، لوکوربوزیه ساختمان‌هایی در اروپا، هند و روسیه طراحی کرد. او همچنین یک ساختمان در ایالات متحده و یک ساختمان در آمریکای جنوبی طراحی کرد. در زیر، فهرستی از مهم‌ترین آثار او ارائه شده است:

• ۱۹۲۲: خانه و استودیوی اوزنفان، پاریس
• ۱۹۲۷-۱۹۲۸: کاخ جامعه ملل، ژنو
• ۱۹۲۸-۱۹۳۱: ویلای ساووا، پوسی، فرانسه
• ۱۹۳۱-۱۹۳۲: ساختمان سوئیس، سیته یونیورسیتر، پاریس
• ۱۹۴۶-۱۹۵۲: Unité d'Habitation، مارسی، فرانسه
• ۱۹۵۳-۱۹۵۷: موزه احمدآباد، هند
• ۱۹۵۰-۱۹۶۳: ساختمان‌های دادگاه عالی، چندیگر، هند
• ۱۹۵۰-۱۹۵۵: نوتردام دو اوت، رنشان، فرانسه
• ۱۹۵۲: دبیرخانه سازمان ملل متحد، نیویورک
• ۱۹۵۴-۱۹۵۶: Maisons Jaoul، نویی-سور-سن، پاریس
• ۱۹۵۷-۱۹۶۰: صومعه لا تورته، لیون، فرانسه
• ۱۹۵۸: غرفه فیلیپس، بروکسل
• ۱۹۶۱-۱۹۶۴: مرکز کارپنتر، کمبریج، ماساچوست
• ۱۹۶۳-۱۹۶۷: مرکز لوکوربوزیه، زوریخ، سوئیس

جملات قصار از لوکوربوزیه

لوکوربوزیه علاوه بر آثار معماری و نظریات شهرسازی، جملات قصار و ماندگاری نیز از خود به جای گذاشته است که دیدگاه او را در مورد معماری و زندگی به خوبی منعکس می‌کنند. در زیر به برخی از این جملات اشاره می‌کنیم:

• "خانه ماشینی برای زندگی است." (به سوی یک معماری نوین، ۱۹۲۳)
• "طبق قانون، همه ساختمان‌ها باید سفید باشند."