برهان عکس نقیض یکی از روشهای مهم برای اثبات گزارههای شرطی در ریاضیات است. اگر گزارهای به صورت \(P \rightarrow Q\) باشد، عکس نقیض آن \( \lnot Q \rightarrow \lnot P \) است و این دو گزاره از نظر منطقی همارز هستند. بنابراین میتوان به جای اثبات مستقیم گزاره، عکس نقیض آن را اثبات کرد.
در این روش، به جای شروع از فرض \(P\) و رسیدن به \(Q\)، فرض میکنیم \(Q\) نادرست است و نشان میدهیم که در نتیجه \(P\) نیز نمیتواند درست باشد. این روش بهویژه زمانی مفید است که کار با \( \lnot Q \) سادهتر از کار با \(P\) باشد. در این مقاله تعریف دقیق برهان عکس نقیض، رابطه منطقی آن با گزاره اصلی، مراحل اجرای اثبات، تفاوت آن با برهان خلف و چند مثال حلشده بررسی میشود.