نقیض گزاره‌های دارای کمیت‌نما یکی از مفاهیم بنیادی در منطق ریاضی و استدلال ریاضی است. برای به‌دست‌آوردن نقیض یک گزاره کمی، نمی‌توان فقط واژه «نیست» یا «نمی» را به عبارت اضافه کرد؛ بلکه باید ساختار منطقی گزاره را در نظر گرفت. مهم‌ترین قانون این است که نقیض کمیت‌نمای کلی به کمیت‌نمای وجودی تبدیل می‌شود و برعکس.
اگر \(P(x)\) یک گزاره درباره اعضای مجموعه مرجع \(U\) باشد، دو قانون بنیادی عبارت‌اند از:
$$
\neg(\forall x\in U,\;P(x))
\equiv
\exists x\in U,\;\neg P(x)
$$
و
$$
\neg(\exists x\in U,\;P(x))
\equiv
\forall x\in U,\;\neg P(x).
$$
بنابراین، نقیض «برای هر \(x\)، گزاره \(P(x)\) درست است» این است که «حداقل یک \(x\) وجود دارد که \(P(x)\) درباره آن درست نیست». همچنین نقیض «حداقل یک \(x\) وجود دارد که \(P(x)\) درباره آن درست است» این است که «برای هیچ \(x\)، \(P(x)\) درست نیست». در این مقاله این قوانین، روش تبدیل گزاره‌های فارسی به نمادهای منطقی، نقیض گزاره‌های دارای چند کمیت‌نما، نقیض شرطی‌های کمی و مثال‌های حل‌شده بررسی می‌شوند.
گزاره در منطق ریاضی، جمله یا عبارتی است که دقیقاً یکی از دو ارزش «درست» یا «نادرست» را دارد. برای نمونه، جمله «۷ عددی اول است» یک گزاره است، زیرا می‌توان ارزش صدق آن را تعیین کرد؛ اما جمله‌هایی مانند «در را ببند!» یا «آیا امروز باران می‌بارد؟» گزاره محسوب نمی‌شوند، زیرا به‌ترتیب امری و پرسشی هستند و ارزش صدق مشخصی ندارند.
در این مقاله با تعریف دقیق گزاره، ارزش صدق، گزاره‌های ساده و مرکب، گزاره‌های ریاضی و نمادگذاری آنها آشنا می‌شویم و تفاوت گزاره با جمله‌های غیرگزاره‌ای را با مثال بررسی می‌کنیم. همچنین ارتباط گزاره با مفاهیمی مانند نقیض، عطف، فصل، شرطی، دوشرطی و جدول ارزش را توضیح می‌دهیم.