ایالات متحده، کشوری مصرف‌گراست و اقتصادش به شدت وابسته به هزینه‌کردهای مردم. بنابراین، جای تعجبی ندارد که هالووین هم به شکلی مصرف‌گرایانه جشن گرفته می‌شود. بیایید نگاهی به حقایق جالب درباره‌ی مصرف‌گرایی در هالووین بیندازیم و ببینیم از منظر جامعه‌شناسی چه معنایی می‌تواند داشته باشد.

حقایقی سریع درباره هالووین در آمریکا

• بیش از 171 میلیون آمریکایی - یعنی بیشتر از نیمی از کل جمعیت کشور - در سال 2016 هالووین را جشن گرفتند.
• هالووین سومین تعطیلات محبوب در آمریکا است، اما برای افراد 18 تا 34 ساله، دومین تعطیلات محبوب محسوب می‌شود. طبق نظرسنجی Harris Interactive در سال 2011، این جشن در بین افراد مسن‌تر محبوبیت کمتری دارد و در بین زنان نسبت به مردان، محبوب‌تر است.
• هالووین فقط برای بچه‌ها نیست، بلکه یک تعطیلات مهم برای بزرگسالان نیز هست. تقریباً نیمی از جمعیت بزرگسال برای این مناسبت لباس می‌پوشند.
• پیش‌بینی می‌شد کل هزینه‌کرد در آمریکا برای هالووین 2019 به 8.8 میلیارد دلار برسد - ده سال قبل، این رقم فقط 4.8 میلیارد دلار بود.
• به طور متوسط، هر فرد حدود 83 دلار برای جشن گرفتن هالووین هزینه می‌کند.
• تقریباً یک سوم از بزرگسالان یک مهمانی هالووین برگزار می‌کنند یا در آن شرکت می‌کنند.
• از هر پنج بزرگسال، یک نفر از خانه‌های جن‌زده بازدید می‌کند.
• شانزده درصد حیوانات خانگی خود را لباس می‌پوشانند.
• انتخاب لباس در بین بزرگسالان بر اساس رده سنی متفاوت است. در بین نسل Millennial، شخصیت‌های بتمن در رتبه اول قرار دارند و پس از آن جادوگر، حیوان، ابرقهرمان مارول یا دی سی و خون‌آشام قرار دارند. محبوب‌ترین لباس در بین بزرگسالان مسن‌تر، جادوگر است، و پس از آن دزد دریایی، لباس سیاسی، خون‌آشام و سپس شخصیت بتمن قرار دارند.
• شخصیت‌های اکشن و ابرقهرمان اغلب انتخاب اول برای کودکان هستند، و پس از آن شاهزاده خانم، حیوان، شخصیت بتمن و شخصیت جنگ ستارگان قرار دارند.
• «کدو تنبل» جایگاه اول را برای حیوانات خانگی به خود اختصاص می‌دهد، و پس از آن هات داگ، زنبور عسل، شیر، شخصیت جنگ ستارگان و شیطان قرار دارند.

اهمیت هالووین در فرهنگ آمریکایی

از منظر جامعه‌شناسی، این آمارها چه معنایی دارند؟ هالووین بدون شک یک تعطیلات بسیار مهم در ایالات متحده است. این اهمیت را نه تنها در میزان مشارکت و هزینه‌کرد مردم می‌توان دید، بلکه در نوع فعالیت‌هایی که برای جشن گرفتن این روز انجام می‌دهند هم مشاهده می‌شود. امیل دورکیم، جامعه‌شناس برجسته، معتقد بود که آیین‌ها فرصت‌هایی هستند که در آن افراد یک فرهنگ یا جامعه گرد هم می‌آیند تا ارزش‌ها، باورها و اصول اخلاقی خود را دوباره تأیید کنند. با شرکت در این آیین‌ها، ما «وجدان جمعی» خود را - یعنی مجموعه‌ای از باورها و ایده‌هایی که به‌طور مشترک داریم - فعال و تقویت می‌کنیم. این وجدان جمعی به دلیل ماهیت جمعی خود، زندگی و نیرویی مستقل پیدا می‌کند. در جشن هالووین، این آیین‌ها شامل پوشیدن لباس‌های خاص، قاشق‌زنی، برگزاری و شرکت در مهمانی‌های لباس، تزئین خانه‌ها و رفتن به خانه‌های جن‌زده است.

این موضوع این سؤال را مطرح می‌کند که چه ارزش‌ها، باورها و اصول اخلاقی از طریق مشارکت گسترده ما در این آیین‌ها دوباره تأیید می‌شوند؟ لباس‌های هالووین در ایالات متحده از ریشه‌های اجتماعی این تعطیلات به عنوان تمسخر مرگ فاصله گرفته‌اند و به سمت فرهنگ عامه‌پسند سوق پیدا کرده‌اند. مطمئناً، «جادوگر» یک لباس محبوب برای زنان است و زامبی‌ها و خون‌آشام‌ها نیز در بین ده لباس برتر قرار دارند، اما تنوع آن‌ها بیشتر به سمت «جذاب» گرایش دارد تا ترسناک یا یادآور مرگ. بنابراین، اشتباه خواهد بود اگر نتیجه بگیریم که این آیین‌ها ارزش‌ها و باورهای مسیحیت و پاگانیسم را تأیید می‌کنند. در عوض، آن‌ها بر اهمیتی که برای تفریح و جذاب بودن در جامعه ما قائل می‌شوند، تأکید دارند.

اما نکته برجسته دیگر، ماهیت مصرف‌گرایانه این تعطیلات و آیین‌های آن است. اصلی‌ترین کاری که برای جشن گرفتن هالووین انجام می‌دهیم، خرید وسایل مختلف است. بله، ما بیرون می‌رویم، دور هم جمع می‌شویم و تفریح می‌کنیم، اما هیچ‌کدام از این‌ها بدون خرید و صرف هزینه اتفاق نمی‌افتد - مجموعاً 8.8 میلیارد دلار. هالووین، مانند سایر تعطیلات مصرف‌گرایانه (کریسمس، روز ولنتاین، عید پاک، روز پدر و روز مادر)، فرصتی است که در آن اهمیت مصرف کردن را برای همگام شدن با هنجارهای جامعه دوباره تأیید می‌کنیم.

با یادآوری توصیف میخائیل باختین از کارناوال قرون وسطایی در اروپا به عنوان دریچه‌ای برای رهایی از تنش‌هایی که در یک جامعه به شدت طبقاتی ایجاد می‌شوند، می‌توانیم حدس بزنیم که هالووین نیز عملکردی مشابه در ایالات متحده امروزی دارد. در حال حاضر، نابرابری اقتصادی و فقر در بالاترین سطح خود در تاریخ این کشور قرار دارند. ما با هجوم مداوم اخبار وحشتناک در مورد تغییرات آب و هوایی جهانی، جنگ، خشونت، تبعیض و بی‌عدالتی و بیماری مواجه هستیم. در میان این اوضاع، هالووین فرصتی جذاب برای رها کردن هویت خود، پوشیدن هویتی دیگر، دور ریختن نگرانی‌ها و دغدغه‌ها و تبدیل شدن به شخص دیگری برای یک یا دو شب را فراهم می‌کند.

از قضا، ممکن است در این فرآیند با تداوم بخشیدن به جنسی‌سازی بیش از حد زنان و نژادپرستی از طریق لباس و با تقدیم کردن پول‌های به سختی به دست آورده خود به شرکت‌های ثروتمندی که از کارگران و محیط زیست برای تهیه کالاهای هالووین سوء استفاده می‌کنند، مشکلاتی را که با آن روبرو هستیم تشدید کنیم. اما مطمئناً از انجام این کار لذت می‌بریم.