مجله علمی رایشمند: رشته كوه های اصلی ایران نقش مؤثری در رژیم بارندگی و پیدایش منابع آب های سطحی كشور دارند. كوه های البرز و زاگرس كه عمده ترین رشته كوه های ایران هستند، یكی از مهم ترین عوامل تعیین كننده ریزش های جوی به شمار می آیند. ریزش های جوی كه بیشتر به صورت برف است منبع اصلی آب رودخانه های ایران است و درواقع سرچشمه رودهای عمده كشور را تشكیل می دهد.

حوضه های رودهای ایران

رودخانه های ایران از نظر زهكشی به پنج حوضه تقسیم می شوند كه عبارتند از:

1. رودخانه های حوضه دریای خزر: مساحت حوضه دریای خزر 173510 كیلومتر مربع (حدود 10.7 درصد سطح كشور) است و رودخانه های ارس، سفیدرود، هراز و اترك عمده ترین رودهای آن محسوب می شوند.
2. حوضه خلیج فارس و دریای عمان: این حوضه با مساحتی معادل 437670 كیلومتر مربع، حدود 27 درصد سطح كشور را پوشش می دهد و رودخانه های كارون، كرخه، جراحی، زهره، موند و سرباز عمده ترین رودهای آنها به شمار می روند.
3. حوضه دریاچه ارومیه: مساحت این حوضه 50910 كیلومترمربع یا حدود سه درصد مساحت كشور است و رودخانه های زرینه رود، سیمینه رود و تلخه رود عمده ترین رودهای آن محسوب می شود.
4. حوضه مركزی: این حوضه بزرگ ترین و پهناورترین حوضه ایران است و با مساحتی معادل 808110 كیلومتر مربع، چیزی حدود 49.8 درصد كشور را پوشش می دهد. رودخانه های زاینده رود، قمرود، قره چای، كر و هلیل رود از مهم ترین رودهای این حوضه محسوب می شوند.
5. حوضه خاوری: این حوضه مساحتی برابر 153580 كیلومتر مربع یا حدود 9.5 درصد سطح كشور را دارد و رودخانه های كشف رود و همچنین رودهای مرزی هریرود و هیرمند عمده ترین رودهای آن به شمار می آیند.