ویلیام کارلوس ویلیامز، شاعر مشهور آمریکایی، در شعر مشهور خود "آنقدر به یک چرخ دستی قرمز وابسته است" در سال 1962، از چرخ دستی تمجید کرد. چه یک چرخ داشته باشد چه دو چرخ، چرخ دستی ها به شکلی ظریف، جهان را دگرگون کرده اند. آنها به ما کمک می کنند تا بار های سنگین را به آسانی و با بازدهی بالا حمل کنیم. ردپای استفاده از چرخ دستی ها را می توان در تمدن های باستانی چین، یونان و روم یافت. اما آیا می دانید مخترع واقعی آن کیست؟

از چین باستان تا حیاط خانه شما

بر اساس کتاب تاریخی "وقایع سه پادشاهی" اثر چن شو، تاریخ نگار باستانی، ارابه تک چرخی که امروزه به نام چرخ دستی شناخته می شود، در سال 231 پس از میلاد توسط ژوگه لیانگ، نخست وزیر شو هان، اختراع شد. لیانگ، این وسیله را "گاو چوبی" نامید. دسته های این ارابه به سمت جلو قرار داشتند (به طوری که کشیده می شد) و برای حمل مردان و تجهیزات در جنگ استفاده می شد.

با این حال، یافته های باستان شناسی نشان می دهند که وسایلی قدیمی تر از "گاو چوبی" در چین وجود داشته اند. (در مقابل، به نظر می رسد چرخ دستی در حدود سال های 1170 تا 1250 پس از میلاد وارد اروپا شده است.) نقاشی هایی از مردانی که از چرخ دستی استفاده می کنند، در مقبره های سیچوان چین یافت شده است که قدمت آنها به سال 118 پس از میلاد برمی گردد. این نشان می دهد که ایده چرخ دستی و کاربرد آن برای حمل بار، احتمالا ریشه های بسیار قدیمی تری در چین باستان داشته است.

مقایسه چرخ دستی های شرقی و غربی

تفاوت بارزی بین چرخ دستی های اختراع شده در چین باستان و نمونه های امروزی، در محل قرارگیری چرخ است. چینی ها چرخ را در مرکز دستگاه قرار می دادند و یک قاب در اطراف آن ساخته می شد. به این ترتیب، وزن به طور مساوی تری روی ارابه توزیع می شد و فردی که ارابه را می کشید یا هل می داد، تلاش کمتری می کرد. این نوع چرخ دستی ها می توانستند به طور موثری مسافر حمل کنند - تا شش نفر.

در مقابل، چرخ دستی اروپایی دارای چرخ در یک انتهای ارابه است و تلاش بیشتری برای هل دادن نیاز دارد. اگرچه این به نظر یک نقطه ضعف بزرگ برای طراحی اروپایی است، اما موقعیت پایین تر بار، آن را برای سفرهای کوتاه و هم برای بارگیری و تخلیه بار مفیدتر می کند. به طور خلاصه، هر دو نوع چرخ دستی، بسته به نیاز، مزایای خاص خود را دارند.