سودان، واقع در شمال شرقی قاره آفریقا، با مساحتی قابل توجه، بزرگترین کشور این قاره و دهمین کشور بزرگ جهان محسوب می‌شود. این کشور با ۹ همسایه مرز مشترک دارد و در امتداد دریای سرخ واقع شده است. سودان تاریخی طولانی از جنگ‌های داخلی و بی‌ثباتی‌های سیاسی و اجتماعی را تجربه کرده است.
در سال‌های اخیر، سودان به دلیل جدایی سودان جنوبی در ۹ جولای ۲۰۱۱، بارها در اخبار دیده شده است. انتخابات مربوط به این جدایی در ۹ ژانویه ۲۰۱۱ آغاز شد و همه‌پرسی آن با قاطعیت به نفع جدایی رای آورد. سودان جنوبی به دلیل اکثریت مسیحی و درگیری‌های چندین دهه‌ای با شمال مسلمان، از سودان جدا شد. این درگیری‌ها ریشه در تفاوت‌های فرهنگی، مذهبی و اقتصادی داشته است.
اطلاعات کلیدی درباره سودان
- نام رسمی: جمهوری سودان
- پایتخت: خارطوم
- جمعیت: ۴۳,۱۲0,۸۴۳ نفر (۲۰۱۸)
- زبان‌های رسمی: عربی، انگلیسی
- واحد پول: پوند سودان (SDG)
- نوع حکومت: جمهوری ریاستی
- آب و هوا: گرم و خشک; بیابان خشک; فصل بارانی متغیر بسته به منطقه (آوریل تا نوامبر)
- مساحت کل: ۱,۸۶۱,۴۸۴ کیلومتر مربع
- بلندترین نقطه: جبل مره با ارتفاع ۳,۰۴۲ متر
- پایین‌ترین نقطه: دریای سرخ در ارتفاع ۰ متر
تاریخچه سودان: از پادشاهی‌های کوچک تا استقلال
تاریخ سودان به دوران پادشاهی‌های کوچک بازمی‌گردد تا اینکه در اوایل دهه ۱۸۰۰ میلادی، مصر این منطقه را فتح کرد. با این حال، مصر تنها بخش‌های شمالی سودان را تحت کنترل داشت و جنوب این کشور از قبایل مستقل تشکیل شده بود. در سال ۱۸۸۱، محمد بن عبدالله، معروف به مهدی، جنبشی را برای متحد کردن سودان غربی و مرکزی آغاز کرد که منجر به تشکیل حزب الامه شد.
در سال ۱۸۸۵، مهدی قیامی را رهبری کرد، اما اندکی پس از آن درگذشت و در سال ۱۸۹۸، مصر و بریتانیای کبیر کنترل مشترک این منطقه را دوباره به دست گرفتند. اما در سال ۱۹۵۳، بریتانیا و مصر به سودان قدرت خودگردانی دادند و آن را در مسیر استقلال قرار دادند.
در ۱ ژانویه ۱۹۵۶، سودان به استقلال کامل دست یافت. به گفته وزارت امور خارجه ایالات متحده، پس از استقلال، رهبران سودان از وعده‌های خود مبنی بر ایجاد یک سیستم فدرال سر باز زدند، که این امر آغاز دوره‌ای طولانی از جنگ داخلی در این کشور بین مناطق شمالی و جنوبی شد، زیرا شمال همواره تلاش کرده است سیاست‌ها و آداب و رسوم اسلامی را پیاده کند.
در نتیجه جنگ‌های داخلی طولانی، پیشرفت اقتصادی و سیاسی سودان کند بوده است و بخش بزرگی از جمعیت آن در طول سال‌ها به کشورهای همسایه آواره شده‌اند. در طول دهه‌های ۱۹۷۰، ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، سودان دستخوش تغییرات متعددی در دولت شد و از سطوح بالای بی‌ثباتی سیاسی همراه با ادامه جنگ داخلی رنج برد.
با شروع دهه ۲۰۰۰، دولت سودان و جنبش/ارتش آزادیبخش خلق سودان (SPLM/A) به توافقات متعددی دست یافتند که به سودان جنوبی خودمختاری بیشتری نسبت به بقیه کشور می‌داد و آن را در مسیر استقلال قرار می‌داد. در جولای ۲۰۰۲، گام‌هایی برای پایان دادن به جنگ داخلی با پروتکل ماچاکوس آغاز شد و در ۱۹ نوامبر ۲۰۰۴، دولت سودان و SPLM/A با شورای امنیت سازمان ملل متحد همکاری کردند و اعلامیه‌ای را برای توافقنامه صلح امضا کردند که تا پایان سال ۲۰۰۴ به اجرا در می‌آمد. در ۹ ژانویه ۲۰۰۵، دولت سودان و SPLM/A توافقنامه جامع صلح (CPA) را امضا کردند.
ساختار حکومت سودان: دولت وحدت ملی
بر اساس توافقنامه جامع صلح (CPA)، حکومت کنونی سودان به عنوان دولت وحدت ملی شناخته می‌شود. این نوع حکومت، مبتنی بر تقسیم قدرت بین حزب کنگره ملی (NCP) و جنبش/ارتش آزادیبخش خلق سودان (SPLM/A) است. با این حال، حزب کنگره ملی (NCP) قدرت بیشتری را در اختیار دارد.
سودان دارای قوه مجریه با ریاست جمهوری و قوه مقننه متشکل از مجلس ملی دومجلسی است. این مجلس از شورای ایالات و مجلس ملی تشکیل شده است. قوه قضائیه سودان از چندین دادگاه عالی مختلف تشکیل شده است. این کشور همچنین به ۲۵ ایالت مختلف تقسیم شده است.
اقتصاد و کاربری زمین در سودان: رشد پس از بی‌ثباتی
اخیراً، اقتصاد سودان پس از سال‌ها بی‌ثباتی ناشی از جنگ داخلی، شروع به رشد کرده است. امروزه صنایع مختلفی در سودان وجود دارد و کشاورزی نیز نقش مهمی در اقتصاد آن ایفا می‌کند. صنایع اصلی سودان شامل نفت، پنبه پاک کنی، نساجی، سیمان، روغن‌های خوراکی، شکر، صابون سازی، کفش، پالایش نفت، داروسازی، تسلیحات و مونتاژ خودرو است.
محصولات کشاورزی اصلی این کشور عبارتند از پنبه، بادام زمینی، سورگوم، ارزن، گندم، صمغ عربی، نیشکر، تاپیوکا، انبه، پاپایا، موز، سیب زمینی شیرین، کنجد و دام. کشاورزی یکی از ارکان اصلی اقتصاد سودان به شمار می‌رود و نقش مهمی در تامین امنیت غذایی و ایجاد اشتغال در این کشور دارد.
جغرافیا و آب و هوای سودان: تنوع اقلیمی در سرزمین پهناور
سودان کشوری بزرگ با مساحت کل ۲,۵۰۵,۸۱۳ کیلومتر مربع است. با وجود وسعت زیاد، بر اساس کتاب حقایق جهان سازمان سیا، بیشتر توپوگرافی سودان نسبتاً مسطح و شامل یک دشت بدون عارضه است. با این حال، کوه‌های مرتفعی در جنوب دور و در امتداد مناطق شمال شرقی و غربی این کشور وجود دارند.
بلندترین نقطه سودان، کینتی با ارتفاع ۳,۱۸۷ متر، در مرز جنوبی این کشور با اوگاندا واقع شده است. در شمال، بیشتر چشم‌انداز سودان بیابانی است و بیابان‌زایی یک مسئله جدی در مناطق مجاور است.
آب و هوای سودان بسته به موقعیت مکانی متفاوت است. در جنوب گرمسیری و در شمال خشک است. بخش‌هایی از سودان نیز فصل بارانی دارند که متغیر است. خارطوم، پایتخت سودان، که در قسمت مرکزی کشور و محل تلاقی رودهای نیل سفید و نیل آبی (هر دو از شاخه‌های رود نیل) واقع شده است، دارای آب و هوای گرم و خشک است. میانگین دمای پایین در ژانویه برای این شهر ۱۶ درجه سانتیگراد و میانگین دمای بالا در ژوئن ۴۱ درجه سانتیگراد است.
جغرافیای سودان: اقلیم، تاریخ و اطلاعات کلیدی درباره بزرگترین کشور آفریقا — https://www.rayeshmand.ir/article/geography-of-sudan