آیا می‌دانید عنصر "ازت" با نماد "Az" کدام است؟ نام عناصر در کشورهای مختلف یکسان نیست. بسیاری از کشورها نام‌هایی را پذیرفته‌اند که توسط اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی (IUPAC) توافق شده‌اند. طبق گفته IUPAC، عناصر می‌توانند بر اساس یک مفهوم اساطیری، یک ماده معدنی، یک مکان یا کشور، یک ویژگی یا یک دانشمند نامگذاری شوند.

تا همین اواخر، اگر به جدول تناوبی نگاه می‌کردید، برخی از عناصر با شماره‌های بالاتر فقط شماره داشتند و یا نام آن‌ها صرفاً روش دیگری برای بیان عدد بود (به عنوان مثال، Ununoctium برای عنصر 118، که اکنون اوگانسون نامیده می‌شود). کشف این عناصر به اندازه کافی مستند نشده بود تا IUPAC احساس کند نامی برای آن‌ها توجیه دارد، یا اختلاف بر سر این بود که چه کسی اعتبار کشف (و افتخار انتخاب یک نام رسمی) را به دست می‌آورد. پس، عناصر چگونه نامگذاری شدند و چرا در برخی از جدول‌های تناوبی متفاوت هستند؟

• نام‌ها و نمادهای رسمی عناصر توسط اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی (IUPAC) تعیین می‌شوند.
• با این حال، عناصر اغلب نام‌ها و نمادهای رایجی در کشورهای مختلف دارند.
• عناصر تا پس از تایید کشفشان، نام‌ها و نمادهای رسمی دریافت نمی‌کنند. سپس، یک نام و نماد ممکن است توسط کاشف پیشنهاد شود.
• برخی از گروه‌های عناصر دارای قراردادهای نامگذاری هستند. نام هالوژن‌ها به -ین (ine) ختم می‌شود. به جز هلیوم، نام گازهای نجیب به -ون (on) ختم می‌شود. بیشتر نام‌های عناصر دیگر به -یوم (ium) ختم می‌شوند.

نام‌های اولیه عناصر

در گذشته، تشخیص عناصر از ترکیبات برای انسان‌ها دشوار بود. در واقع، اولین "عناصر" شناخته شده اغلب شامل مخلوط‌هایی مانند هوا و آتش می‌شدند. نام‌های مختلفی برای عناصر واقعی در مناطق گوناگون وجود داشت. به مرور زمان، این تفاوت‌های منطقه‌ای به سمت نام‌های پذیرفته‌شده کنونی همگرا شدند، اما نمادهای قدیمی همچنان باقی مانده‌اند. به عنوان مثال، نام "طلا" تقریباً در همه جا یکسان است، اما نماد آن "Au" است که از نام لاتین قدیمی آن، "Aurum" گرفته شده است. برخی از کشورها نیز نام‌های قدیمی را حفظ کرده‌اند. به عنوان مثال، آلمانی‌ها ممکن است هیدروژن را "Wasserstoff" (ماده آب) یا نیتروژن را "Stickstoff" (ماده خفه‌کننده) بنامند. در زبان‌های رومی، نیتروژن "Azote" یا "Azot" نامیده می‌شود که از کلماتی به معنی "بدون زندگی" گرفته شده است.

نام‌های بین‌المللی IUPAC عناصر

در نهایت، نیاز به ایجاد یک سیستم بین‌المللی برای نامگذاری عناصر و اختصاص نمادهای آن‌ها احساس شد. IUPAC نام‌های رسمی عناصر شیمیایی را بر اساس زبان انگلیسی تعیین کرد. به این ترتیب، نام رسمی برای عنصر با عدد اتمی 13، "آلومینیوم" و نام رسمی برای عنصر 16، "گوگرد" شد. این نام‌های رسمی در انتشارات بین‌المللی استفاده می‌شوند، اما هنوز هم رایج است که محققان از نام‌های پذیرفته‌شده در کشورهای خود استفاده کنند. برای مثال، بیشتر مردم دنیا عنصر 13 را "آلومینیوم" می‌نامند. "سولفور" نیز یک نام پذیرفته شده برای "گوگرد" است.

قواعد و قراردادهای نامگذاری عناصر

قواعد خاصی برای استفاده از نام عناصر وجود دارد:

• نام عناصر اسم خاص نیستند. هنگامی که از نام IUPAC استفاده می شود، با حروف کوچک نوشته می شود، مگر اینکه نام با یک جمله شروع شود.
• نمادهای عناصر نمادهایی یک یا دو حرفی هستند. حرف اول بزرگ نوشته می شود. حرف دوم کوچک است. به عنوان مثال، نماد کروم، Cr است.
• نام عناصر هالوژن به "-ین" ختم می شود. مثال ها عبارتند از کلر، برم، آستاتین و تنسین.
• نام گازهای نجیب به "-ون" ختم می شود. مثال ها عبارتند از نئون، کریپتون و اوگانسون. استثنای این قانون نام هلیوم است که قبل از این قرارداد وجود داشته است.
• عناصر تازه کشف شده ممکن است به نام یک شخص، مکان، اشاره اساطیری، ویژگی یا ماده معدنی نامگذاری شوند. مثال ها عبارتند از انیشتینیم (به نام آلبرت انیشتین)، کالیفرنیم (به نام کالیفرنیا)، هلیوم (به نام خدای خورشید هلیوس) و کلسیم (به نام ماده معدنی کالیکس).
• عناصر توسط کاشف رسمی خود نامگذاری می شوند. برای اینکه یک عنصر نامی داشته باشد، کشف آن باید تأیید شود. در گذشته، این امر منجر به بحث و جدال قابل توجهی شده است، زیرا هویت کاشف مورد بحث قرار گرفته است.
• پس از تأیید کشف یک عنصر، شخص یا آزمایشگاه مسئول کشف، یک نام و نماد پیشنهادی را به IUPAC ارائه می دهد. این نام و نماد همیشه تأیید نمی شوند. گاهی اوقات این به این دلیل است که نماد خیلی نزدیک به یک مخفف شناخته شده دیگر است یا نام از قراردادهای دیگر پیروی نمی کند. بنابراین، نماد تنسین Ts است و Tn نیست، که بسیار شبیه به مخفف ایالت TN (تنسی) است.