با یک کیسه فریزر بستنی درست کنید!

شاید باورتان نشود، اما می‌توانید با استفاده از یک کیسه فریزر، یخ، و نمک، یک بستنی خوشمزه و خانگی درست کنید! این یک پروژه‌ی علمی جذاب و خوردنی است که مفهوم "کاهش نقطه‌ی انجماد" را به شما نشان می‌دهد.

نکات کلیدی:

• می‌توانید با استفاده از کیسه فریزر، یخ و نمک، بستنی درست کنید؛ این یک پروژه‌ی علمی جذاب است.
• افزودن نمک باعث پایین آمدن نقطه‌ی انجماد یخ می‌شود و به سریع‌تر یخ زدن بستنی کمک می‌کند.
• از انواع مختلف نمک می‌توان استفاده کرد، اما شکر جایگزین مناسبی نیست.

نکته‌ی جالب اینجاست که برای تهیه‌ی این بستنی، به دستگاه بستنی‌ساز یا حتی فریزر هم نیازی ندارید!

مواد لازم برای تهیه بستنی کیسه‌ای

• شکر: ¼ پیمانه
• شیر: ½ پیمانه
• خامه زده شده (خامه سنگین): ½ پیمانه
• وانیل یا اسانس وانیل (وانیلین): ¼ قاشق چای‌خوری
• یک عدد کیسه زیپ‌دار کوچک (حدود یک لیتر)
• یک عدد کیسه زیپ‌دار بزرگ (حدود چهار لیتر)
• یخ: 2 پیمانه
• دماسنج
• نمک (کلرید سدیم) نمک خوراکی یا نمک سنگی: ½ تا ¾ پیمانه
• پیمانه‌ها و قاشق‌های اندازه‌گیری
• لیوان و قاشق برای سرو و خوردن بستنی

طرز تهیه بستنی کیسه‌ای: گام به گام

1. شکر، شیر، خامه و وانیل را داخل کیسه زیپ‌دار کوچک بریزید و آن را به خوبی ببندید. مطمئن شوید که کیسه کاملاً بسته شده باشد.
2. دو پیمانه یخ را داخل کیسه زیپ‌دار بزرگ بریزید.
3. با استفاده از دماسنج، دمای یخ داخل کیسه بزرگ را اندازه بگیرید و یادداشت کنید.
4. نمک (½ تا ¾ پیمانه) را به یخ‌های داخل کیسه بزرگ اضافه کنید.
5. کیسه زیپ‌دار کوچک (حاوی مواد بستنی) را داخل کیسه بزرگ (حاوی یخ و نمک) قرار دهید و کیسه بزرگ را به خوبی ببندید.
6. به آرامی کیسه بزرگ را به چپ و راست تکان دهید. بهتر است کیسه را از قسمت بالای آن نگه دارید یا از دستکش یا پارچه بین دست و کیسه استفاده کنید، زیرا کیسه بسیار سرد خواهد شد و ممکن است به پوست شما آسیب برساند.
7. به مدت 10 تا 15 دقیقه به تکان دادن کیسه ادامه دهید تا محتویات کیسه کوچک به بستنی تبدیل شود.
8. کیسه بزرگ را باز کنید و با استفاده از دماسنج، دمای مخلوط یخ و نمک را اندازه بگیرید و یادداشت کنید.
9. کیسه کوچک را از داخل کیسه بزرگ بیرون آورید، آن را باز کنید و بستنی را داخل لیوان‌ها بریزید و با قاشق سرو کنید.

راز و رمز بستنی کیسه‌ای: چگونه کار می‌کند؟

برای ذوب شدن یخ، انرژی لازم است. یخ این انرژی را جذب می‌کند و از حالت جامد به مایع تبدیل می‌شود. وقتی از یخ برای خنک کردن مواد بستنی استفاده می‌کنید، یخ انرژی را از مواد بستنی و محیط اطراف (مثل دستان شما، اگر کیسه یخ را نگه داشته باشید) جذب می‌کند.

با افزودن نمک، نقطه‌ی انجماد یخ پایین می‌آید. در نتیجه، برای ذوب شدن یخ، انرژی بیشتری باید از محیط جذب شود. این امر باعث می‌شود یخ سردتر از قبل شود و در نهایت بستنی شما یخ بزند.

بهترین حالت این است که برای تهیه بستنی از "نمک بستنی" استفاده کنید. این نمک در واقع همان نمک معمولی است، اما به صورت کریستال‌های بزرگتر به فروش می‌رسد. کریستال‌های بزرگتر زمان بیشتری برای حل شدن در آب اطراف یخ نیاز دارند و در نتیجه، سرمایش یکنواخت‌تری برای بستنی ایجاد می‌کنند.

انواع دیگر نمک و چرا شکر کارساز نیست؟

می‌توانید به جای کلرید سدیم (نمک خوراکی)، از انواع دیگر نمک استفاده کنید. اما به هیچ وجه نمی‌توانید شکر را جایگزین نمک کنید. زیرا:

1. شکر به خوبی در آب سرد حل نمی‌شود.
2. شکر مانند مواد یونی مانند نمک، به ذرات متعددی تجزیه نمی‌شود. موادی که هنگام حل شدن به دو یا چند ذره تبدیل می‌شوند (مانند NaCl که به Na+ و Cl- تبدیل می‌شود)، در پایین آوردن نقطه‌ی انجماد مؤثرتر هستند.

زیرا این ذرات اضافه شده، توانایی آب برای تشکیل یخ بلوری را مختل می‌کنند. هر چه تعداد ذرات بیشتر باشد، اختلال بیشتر و تأثیر بیشتری بر خواص وابسته به ذرات (مانند کاهش نقطه‌ی انجماد، افزایش نقطه‌ی جوش و فشار اسمزی) خواهد بود.

نمک باعث می‌شود یخ انرژی بیشتری از محیط جذب کند (و سردتر شود). اما با وجود اینکه نمک نقطه‌ای را که آب دوباره به یخ تبدیل می‌شود، پایین می‌آورد، نمی‌توانید به یخ خیلی سرد نمک اضافه کنید و انتظار داشته باشید که بستنی شما یخ بزند یا یک پیاده‌روی برفی را پاک کند. (وجود آب ضروری است.) به همین دلیل است که از NaCl برای یخ‌زدایی پیاده‌روها در مناطق بسیار سرد استفاده نمی‌شود.