پرل هاربر، واقع در جزیره اوآهو در هاوایی، یکی از مشهورترین پایگاه‌های دریایی جهان است. این بندر از زمان جنگ جهانی دوم، به عنوان لنگرگاه اصلی ناوگان اقیانوس آرام ایالات متحده (US Pacific Fleet) ایفای نقش کرده است.

ایالات متحده، پرل هاربر را از طریق پیمان «مقابله به مثل» (Reciprocity Treaty) در سال 1875 به دست آورد. پس از آغاز قرن بیستم، نیروی دریایی ایالات متحده شروع به ساخت تاسیسات مختلف در اطراف اسکله‌های بندر کرد، از جمله یک حوضچه خشک (dry dock) که در سال 1919 افتتاح شد.

در 7 دسامبر 1941، ژاپن به طور ناگهانی به ناوگان اقیانوس آرام ایالات متحده در پرل هاربر حمله کرد. این حمله منجر به کشته شدن بیش از 2300 نفر و غرق شدن چهار کشتی جنگی شد. پس از این حمله، پایگاه پرل هاربر به مرکز تلاش‌های جنگی آمریکا در اقیانوس آرام تبدیل شد و امروزه نیز به عنوان یک تاسیسات حیاتی به شمار می‌رود. نام پرل هاربر (Pearl Harbor) همواره با تاریخ نیروی دریایی آمریکا گره خورده است.

اوایل قرن نوزدهم

پرل هاربر که نزد بومیان هاوایی با نام "وای مومی" (Wai Momi) به معنای "آب مروارید" شناخته می‌شد، در باورهای سنتی، خانه الهه کوسه، کاآهوپاهائو (Ka'ahupahau)، و برادرش، کاهیوکا (Kahi'uka) بود. از نیمه اول قرن نوزدهم، قدرت‌های بزرگ آن زمان یعنی ایالات متحده، بریتانیا و فرانسه، پرل هاربر را به عنوان مکانی بالقوه برای ایجاد یک پایگاه دریایی در نظر گرفتند. با این حال، آب‌های کم عمق و صخره‌های مرجانی که ورودی باریک آن را مسدود می‌کردند، از جذابیت آن کاست و در نهایت، این منطقه در مقایسه با سایر نقاط جزایر کمتر مورد توجه قرار گرفت. موقعیت استراتژیک وای مومی (پرل هاربر) با وجود موانع طبیعی برای قدرت های دریایی آن زمان آشکار بود.

الحاق هاوایی به آمریکا

در سال 1873، اتاق بازرگانی هونولولو از پادشاه لونا لیلو (King Lunalilo) درخواست کرد تا با ایالات متحده پیمان مقابله به مثل (Reciprocity Treaty) را به منظور تقویت روابط بین دو کشور منعقد کند. به عنوان مشوق، پادشاه پیشنهاد واگذاری پرل هاربر به ایالات متحده را مطرح کرد. با این حال، این بخش از پیمان پیشنهادی، به دلیل مخالفت مجلس لونا لیلو، حذف شد.

پیمان مقابله به مثل در نهایت در سال 1875 توسط جانشین لونا لیلو، پادشاه کالاکائوآ (King Kalakaua) به امضا رسید. پادشاه که از مزایای اقتصادی پیمان خرسند بود، به زودی به دنبال تمدید آن فراتر از دوره هفت ساله اش بود. تلاش برای تمدید پیمان با مقاومت در ایالات متحده روبرو شد. پس از چندین سال مذاکره، دو کشور موافقت کردند که پیمان را از طریق کنوانسیون هاوایی-ایالات متحده در سال 1884 تمدید کنند.

این کنوانسیون که در سال 1887 توسط هر دو کشور تصویب شد، "به دولت ایالات متحده حق انحصاری ورود به بندر رودخانه مروارید (Pearl River) در جزیره اوآهو را اعطا کرد و به ایالات متحده اجازه داد تا یک ایستگاه سوخت گیری و تعمیر برای استفاده کشتی های خود در آنجا ایجاد و نگهداری کند و برای این منظور، ایالات متحده می تواند ورودی بندر مذکور را بهبود بخشد و تمام اقدامات مفید برای هدف مذکور را انجام دهد." این کنوانسیون، زمینه را برای حضور دائمی نیروی دریایی آمریکا در پرل هاربر فراهم کرد.

سال‌های اولیه

تصاحب پرل هاربر با انتقاد بریتانیا و فرانسه روبرو شد؛ این دو کشور در سال 1843 پیمانی امضا کرده بودند که بر اساس آن، توافق کرده بودند بر سر جزایر به رقابت نپردازند. این اعتراض‌ها نادیده گرفته شد و نیروی دریایی ایالات متحده در 9 نوامبر 1887 بندر را تصرف کرد. در طول دوازده سال بعد، هیچ تلاشی برای بهبود پرل هاربر برای استفاده دریایی صورت نگرفت، زیرا کانال کم عمق بندر همچنان مانع ورود کشتی‌های بزرگتر می‌شد.

پس از الحاق هاوایی به ایالات متحده در سال 1898، تلاش‌هایی برای بهبود امکانات نیروی دریایی به منظور پشتیبانی از عملیات در فیلیپین در طول جنگ اسپانیا و آمریکا انجام شد. این بهبودها بر روی امکانات نیروی دریایی در بندر هونولولو متمرکز بود و تا سال 1901 توجه به پرل هاربر معطوف نشد. در آن سال، بودجه‌ای برای خرید زمین در اطراف بندر و بهبود کانال ورودی به دریاچه‌های بندر اختصاص داده شد.

پس از شکست تلاش‌ها برای خرید زمین‌های مجاور، نیروی دریایی از طریق حق استملاک، محل فعلی حیاط نیروی دریایی، جزیره کاهوا و نواری در ساحل جنوب شرقی جزیره فورد را به دست آورد. کار لایروبی کانال ورودی نیز آغاز شد. این کار به سرعت پیش رفت و در سال 1903، یواس‌اس پترال (USS Petral) به اولین کشتی‌ای تبدیل شد که وارد بندر شد. آغاز این دوره، نویدبخش توسعه پرل هاربر به عنوان یک پایگاه دریایی مهم برای ایالات متحده بود.

توسعه پایگاه

اگرچه بهبودهایی در پرل هاربر آغاز شده بود، اما بیشتر تأسیسات نیروی دریایی تا دهه اول قرن بیستم در هونولولو باقی ماند. با آغاز تجاوز سایر سازمان‌های دولتی به املاک نیروی دریایی در هونولولو، تصمیم گرفته شد که فعالیت‌ها به پرل هاربر منتقل شوند. در سال 1908، ایستگاه دریایی پرل هاربر ایجاد شد و ساخت اولین حوض خشک در سال بعد آغاز گردید. در طول ده سال بعد، پایگاه به طور پیوسته با ساخت تأسیسات جدید و تعمیق کانال‌ها و دریاچه‌ها برای جای دادن بزرگترین کشتی‌های نیروی دریایی، رشد کرد.

تنها مانع بزرگ، مربوط به ساخت حوض خشک بود. پروژه حوض خشک که در سال 1909 آغاز شد، خشم مردم محلی را برانگیخت، زیرا آنها معتقد بودند که خدای کوسه در غارهای این مکان زندگی می‌کند. هنگامی که حوض خشک در طول ساخت و ساز به دلیل اختلالات لرزه‌ای فرو ریخت، هاوایی‌ها ادعا کردند که خدا خشمگین است. این پروژه سرانجام در سال 1919 با هزینه 5 میلیون دلار تکمیل شد. در آگوست 1913، نیروی دریایی تأسیسات خود را در هونولولو رها کرد و صرفاً بر توسعه پرل هاربر متمرکز شد. نیروی دریایی با اختصاص 20 میلیون دلار برای تبدیل ایستگاه به یک پایگاه درجه یک، کارخانه فیزیکی جدید را در سال 1919 تکمیل کرد. این توسعه، پرل هاربر را به یک پایگاه کلیدی برای نیروی دریایی آمریکا تبدیل نمود.

توسعه بیشتر

همزمان با پیشرفت کار در ساحل، جزیره فورد (Ford Island) در وسط بندر در سال 1917 برای استفاده مشترک ارتش و نیروی دریایی در توسعه هوانوردی نظامی خریداری شد. اولین خدمه پرواز در سال 1919 وارد فرودگاه جدید لوک (Luke Field) شدند و سال بعد، ایستگاه هوایی دریایی (Naval Air Station) تأسیس شد. اگرچه دهه 1920 به دلیل کاهش بودجه پس از جنگ جهانی اول، تا حد زیادی دوران ریاضت اقتصادی در پرل هاربر بود، اما پایگاه به رشد خود ادامه داد. تا سال 1934، پایگاه مین‌کرافت (Minecraft Base)، پایگاه هوایی ناوگان (Fleet Air Base) و پایگاه زیردریایی (Submarine Base) به حیاط نیروی دریایی (Navy Yard) و منطقه دریایی (Naval District) موجود اضافه شده بودند.

در سال 1936، کار برای بهبود بیشتر کانال ورودی و ساخت تأسیسات تعمیراتی به منظور تبدیل پرل هاربر به یک پایگاه بزرگ تعمیراتی در سطح جزیره ماره (Mare Island) و پوجت ساوند (Puget Sound) آغاز شد. با توجه به ماهیت فزاینده تهاجمی ژاپن در اواخر دهه 1930 و وقوع جنگ جهانی دوم در اروپا، تلاش‌های بیشتری برای گسترش و بهبود پایگاه انجام شد. با افزایش تنش‌ها، تصمیم گرفته شد که تمرینات ناوگان اقیانوس آرام ایالات متحده (US Pacific Fleet) در سال 1940 در نزدیکی هاوایی برگزار شود. پس از این مانورها، ناوگان در پرل هاربر باقی ماند که در فوریه 1941 به پایگاه دائمی آن تبدیل شد. این تصمیم، نشان دهنده اهمیت استراتژیک روزافزون پرل هاربر برای آمریکا بود.

جنگ جهانی دوم و پس از آن

با انتقال ناوگان اقیانوس آرام ایالات متحده به پرل هاربر، لنگرگاه برای جای دادن کل ناوگان گسترش یافت. صبح روز یکشنبه، 7 دسامبر 1941، هواپیماهای ژاپنی حمله‌ای غافلگیرانه به پرل هاربر انجام دادند. این حمله که ناوگان اقیانوس آرام ایالات متحده را فلج کرد، منجر به کشته شدن 2368 نفر و غرق شدن چهار کشتی جنگی و آسیب جدی به چهار کشتی دیگر شد.

این حمله که ایالات متحده را مجبور به ورود به جنگ جهانی دوم کرد، پرل هاربر را در خط مقدم درگیری جدید قرار داد. در حالی که حمله برای ناوگان ویرانگر بود، اما آسیب کمی به زیرساخت‌های پایگاه وارد کرد. این تأسیسات که در طول جنگ به رشد خود ادامه دادند، برای اطمینان از اینکه ناوهای جنگی ایالات متحده در طول درگیری در شرایط جنگی باقی می‌مانند، حیاتی بودند. دریادار چستر نیمیتز (Chester Nimitz) از مقر خود در پرل هاربر، پیشروی آمریکا در سراسر اقیانوس آرام و شکست نهایی ژاپن را نظارت کرد.

پس از جنگ، پرل هاربر همچنان لنگرگاه اصلی ناوگان اقیانوس آرام ایالات متحده باقی ماند. از آن زمان، این پایگاه به پشتیبانی از عملیات‌های دریایی در طول جنگ‌های کره و ویتنام و همچنین در طول جنگ سرد خدمت کرده است. پرل هاربر که هنوز هم به طور کامل مورد استفاده قرار می‌گیرد، همچنین محل یادبود یواس‌اس آریزونا (USS Arizona Memorial) و همچنین کشتی‌های موزه‌ای یواس‌اس میسوری (USS Missouri) و یواس‌اس بووفین (USS Bowfin) است. پرل هاربر، نه تنها یک پایگاه نظامی فعال، بلکه یادآور تاریخ و فداکاری‌های فراوان است.