عناصر مختلفی در جدول تناوبی وجود دارند که به عنوان فلزات شناخته می‌شوند. در این مطلب، به بررسی جایگاه فلزات در جدول تناوبی و ویژگی‌های مشترک آنها می‌پردازیم.
نگاهی به چند نمونه از فلزات
بیشتر عناصر موجود در جدول تناوبی، فلز هستند. از جمله این فلزات می‌توان به طلا، نقره، پلاتین، جیوه، اورانیوم، آلومینیوم، سدیم و کلسیم اشاره کرد. همچنین، آلیاژهایی مانند برنج و برنز نیز در دسته فلزات قرار می‌گیرند.
جایگاه فلزات در جدول تناوبی
فلزات عمدتاً در سمت چپ و میانی جدول تناوبی قرار دارند. گروه‌های IA و IIA (فلزات قلیایی) از فعال‌ترین فلزات هستند. عناصر واسطه (گروه‌های IB تا VIIIB) نیز جزو فلزات محسوب می‌شوند. فلزات اصلی، عناصر سمت راست فلزات واسطه را تشکیل می‌دهند. دو ردیف پایین جدول تناوبی (لانتانیدها و آکتینیدها) نیز فلز هستند.
ویژگی‌های کلیدی فلزات
فلزات معمولاً در دمای اتاق به صورت جامد و براق هستند (به جز جیوه که مایع است). آنها دارای نقطه ذوب و چگالی بالایی هستند. ویژگی‌هایی مانند شعاع اتمی بزرگ، انرژی یونیزاسیون پایین و الکترونگاتیوی کم، به دلیل جدا شدن آسان الکترون‌ها از لایه ظرفیت اتم فلزات است. یکی از ویژگی‌های مهم فلزات، قابلیت تغییر شکل بدون شکستن است. چکش‌خواری به معنای قابلیت تبدیل فلز به ورقه‌های نازک و مفتول‌پذیری به معنای قابلیت تبدیل فلز به سیم است. به دلیل حرکت آزادانه الکترون‌های ظرفیت، فلزات رسانای خوب گرما و الکتریسیته هستند.
خلاصه ویژگی‌های مشترک فلزات
- ظاهر "فلزی" براق
- جامد در دمای اتاق (به جز جیوه)
- نقطه ذوب بالا
- چگالی بالا
- شعاع اتمی بزرگ
- انرژی یونیزاسیون پایین
- الکترونگاتیوی پایین
- معمولاً قابلیت تغییر شکل زیاد
- چکش‌خوار
- مفتول‌پذیر
- رسانای حرارتی
- رسانای الکتریکی
ویژگی‌های فلزات: راهنمای جامع خواص و کاربردها — https://www.rayeshmand.ir/article/properties-of-the-basic-metals-element-group