همانطور که می دانید و مشخص است هر انسانی قسمت بیشتری از عمر خود را در خانواده می گذراند قسمتی از عمر که تقریباً تمامی فعالیت تحصیلی در این بخش از عمر صورت می گیرد.درواقع خانواده اولین نهاد تربیتی انسان بوده و نخستین جایی است که کودکان شروع به شناخت دنیای اطراف خود به وسیله آن می کنند.بنابراین خانواده تاثیر بسیار زیادی برروی شکل گیری شخصیت کودک داشته و می تواند یاد دهنده اصلی هنجارهای رفتاری، نگرش ها و اخلاق کودک و روحیات کودک باشد.
بنابراین خانواده می تواند بر روی وضعیت تحصیلی دانش آموزان نیز تاثیر گذار باشد. بنا به تحقیقات و مشاوره های مشاوران تحصیلی، آنها به یک الگوی رفتاری رسیده و همچنین چند عامل اصلی را جزء تاثیر گذارترین عوامل از سوی خانواده بر روی تحصیل فرزندان نام برده و آنها را عوامل افت تحصیلی از طرف خانواده نامیده اند.
خانواده و نقش آن در افت تحصیلی بچه ها را می توان در چند گروه زیر قرار داد:
محرومیت فرهنگی، یکی از عواملی است که کودکان را از تحصیل بازداشته و یا آنان را دچار افت تحصیلی می کند. این فقر فرهنگی ناشی از فقر فرهنگی خانواده بوده و در این زمینه پدر و مادر است که می بایست ابتدا فرهنگ را در خانواده خود پرورش داده و سپس به درستی به کودک انتقال دهند. مطابق معمول مشکلات اقتصادی خانواده ها نیز می تواند به عنوان اصلی ترین عامل بازدارنده کودک از تحصیل شناخته شده و موجبات افت تحصیلی کودکان و دانش آموزان را پدید بیاورد زیرا برخی کودکان مجبورند برای رفع مشکلات اقتصادی خانواده کار کرده و کودکان کار شناخته شوند و یا می تواند عدم تهیه هزینه تحصیل از سوی خانواده نیز باشد. عدم توانایی در فراهم کردن امکانات تحصیلی و یا نبود محل تحصیل مناسب نیز از همین دسته است.
عامل دیگر شیوه رفتاری والدین و خانواده با فرزندانشان و همچنین روابط عاطفی آنان است. رفتاری که والدین با فرزندشان دارد می تواند تاثیری مستقیم و رابطه ای تنگاتنگ با وضعیت تحصیلی آنان داشته باشد. سوء رفتارها و یا عدم برقراری ارتباط عاطفی با کودکان می تواند در دراز مدت انگیزه آنان را برای تحصیل کم کرده و یا از بین ببرد کودکان برای اینکه انگیزه تحصیلی بالایی داشته باشند باید دارای سلامت روانی باشند. تعداد اعضای خانواده و یا از دست والدین نیز از عوامل دیگر افت تحصیلی است. البته به این نکته نیز باید اشاره کنیم که میزان سواد والدین و یا بی سوادی والدین می تواند از عوامل پیشرفت تحصیلی و یا افت تحصیلی فرزندان باشد. هرچقدر سطح سواد خانواده بالا باشد، موفقیت تحصیلی فرزندان نیز بیشتر می باشد.
والدین شما در این زمینه چگونه با شما رفتار می کنند؟
و یا شما به عنوان والدین با کودکان خود چگونه رفتار می کنید؟