چشم آبی صحرا—که به عنوان چشم صحرا، ساختار ریچات یا گلب ار ریچات نیز شناخته می شود—یک ساختار زمین شناسی در صحرا است که به شکل یک هدف بزرگ طراحی شده است. این ساختار در منطقه ای به عرض ۴۰ کیلومتر در صحرا واقع در کشور موریس قرار دارد.

نکات کلیدی

• چشم صحرا، که به عنوان ساختار ریچات نیز شناخته می شود، یک دامه زمین شناسی است که شامل سنگ هایی است که پیش از ظهور حیات در زمین شکل گرفته اند.
• چشم شبیه به یک هدف آبی رنگ است و در غرب صحرا واقع شده است. این ساختار از فضا قابل مشاهده است و توسط فضانوردان به عنوان یک نشان بصری استفاده شده است.
• زمین شناسان معتقدند که شکل گیری چشم زمانی آغاز شد که ابرقاره پانگه آ شروع به شکستن کرد.

برای قرن ها، فقط چند قبیله بادیه نشین محلی درباره چشم صحرا اطلاع داشتند. این ساختار برای اولین بار در دهه ۱۹۶۰ توسط فضانوردان برنامه جمینی عکاسی شد که از آن به عنوان نشانه ای برای پیگیری پیشرفت توالی های فرود خود استفاده کردند. بعداً، ماهواره لندست تصاویری اضافی گرفت و اطلاعاتی درباره اندازه، ارتفاع و وسعت این ساختار ارائه داد.

زمین شناسان در ابتدا معتقد بودند که چشم یک حفره ناشی از برخورد است که زمانی که یک جسم از فضا به سطح زمین برخورد کرد، ایجاد شده است. اما مطالعات طولانی مدت درباره سنگ های درون این ساختار نشان می دهد که ریشه های آن کاملاً زمینی است.

یک شگفتی زمین شناسی منحصر به فرد

زمین شناسان به این نتیجه رسیده اند که چشم صحرا یک دامه زمین شناسی است. این ساختار شامل سنگ هایی است که حداقل ۱۰۰ میلیون سال قدمت دارند و برخی از آن ها به زمان هایی بسیار قبل از ظهور حیات در زمین برمی گردند. این سنگ ها شامل رسوبات آتش فشانی و لایه های رسوبی هستند که به دلیل وزش باد، گرد و غبار و رسوبات آب و گل تشکیل می شوند. امروزه، زمین شناسان می توانند چند نوع سنگ آتش فشانی را در منطقه چشم پیدا کنند، از جمله کیمبرلیتی، کربناتی ها، بازالت های سیاه و ریولیت ها.

میلیون ها سال پیش، فعالیت آتش فشانی که از عمق زیر سطح زمین آغاز شده بود، تمام مناظر اطراف چشم را به بالا برد. این مناطق در آن زمان صحرا نبودند، بلکه آب و هوای ملایم تری داشتند و آب های روان فراوانی در آن ها جریان داشت. در طول دوره ملایم، سنگ های ماسه سنگ لایه ای در کف دریاچه ها و رودخانه ها به وسیله بادهای مؤثر رسوب کردند. جریان آتش فشانی زیرزمینی نهایتاً لایه های بالایی ماسه سنگ و سایر سنگ ها را به بالا فشار داد. پس از پایان فعالیت آتش فشانی، فرسایش باد و آب شروع به تخریب لایه های دامه سنگی کرد. این منطقه شروع به نشستن و به درون خود فرو رفتن کرد و ویژگی تقریبا دایره ای "چشم" را ایجاد نمود.

رد پای پانگه آ

سنگ های باستانی درون چشم صحرا اطلاعاتی درباره ریشه های آن به پژوهشگران ارائه کرده اند. اولین شکل گیری چشم زمانی آغاز شد که ابرقاره پانگه آ شروع به شکستن کرد. با شکستن پانگه آ، آب های اقیانوس اطلس به این منطقه جاری شدند.

در حالی که پانگه آ به آرامی در حال شکستن بود، ماگما از اعماق زیر سطح به سمت بالای گوشته زمین فشار آورد و دامه ای سنگی به شکل دایره ای را شکل داد که با لایه های ماسه سنگ احاطه شده است. با فرسایش سنگ های آتش فشانی و ماسه سنگ ها و کاهش ارتفاع دامه، گوشه های دایره ای باقی ماندند که به ساختار ریچات شکل دایره ای فرورفته خود را می دهد. امروزه، چشم به نوعی زیر سطح مناظر اطراف قرار دارد.

دیدن چشم

صحرا غربی دیگر شرایط ملایمی که در زمان شکل گیری چشم وجود داشت را ندارد. با این حال، علی رغم چشم انداز خشک و شنی که چشم در حال حاضر در آن قرار دارد، هنوز هم امکان بازدید از این ساختار جالب وجود دارد، ولی این سفر لوکس نیست. مسافران ابتدا باید ویزای موریطانی را دریافت کرده و یک حامی محلی پیدا کنند.

پس از ورود، به گردشگران توصیه می شود تا ترتیبات سفر محلی را برقرار کنند. برخی کارآفرینان پروازهای هوایی یا سفرهای بالن اوی بر فراز چشم را ارائه می دهند که به بازدیدکنندگان نمایی از بالا می دهد. چشم نزدیک شهر اودانه واقع شده است، که با ماشین فاصله زیادی از ساختار ندارد و حتی یک هتل درون چشم وجود دارد.

آینده چشم

چشم صحرا بسیاری از گردشگران و زمین شناسان را جذب می کند که برای مطالعه ویژگی های زمین شناسی منحصر به فرد آن به اینجا می آیند. با این حال، از آنجا که چشم در یک منطقه کم جمعیت صحرا قرار دارد و آب و باران کمی دارد، تحت تهدید زیادی از سوی انسان ها قرار ندارد.

این وضعیت چشم را در معرض نوسانات طبیعت قرار می دهد. تأثیرات مداوم فرسایش تهدیدی برای منظر طبیعی است، همانند سایر نقاط روی سیاره. بادهای صحرایی ممکن است تپه های شنی بیشتری را به این منطقه بیاورند، به ویژه با توجه به تغییرات آب و هوایی که باعث افزایش بیابان زایی در این ناحیه می شود. بسیار ممکن است که در آینده دور، چشم زیر غبار و شن غرق شود. مسافران آینده ممکن است تنها یک بیابان بادزده را پیدا کنند که یکی از بارزترین ویژگی های زمین شناسی روی زمین را دفن کرده است.