تجزیه عبارت‌های جبری یکی از مهارت‌های بنیادی جبر است که در آن یک عبارت به صورت حاصل‌ضرب چند عامل ساده‌تر نوشته می‌شود. این فرایند در جهت معکوس بسط و ضرب عبارت‌های جبری قرار دارد و نقش مهمی در حل معادلات، ساده‌سازی کسرهای جبری و بررسی ساختار چندجمله‌ای‌ها ایفا می‌کند.

برای تجزیه یک عبارت، ابتدا باید وجود عامل مشترک بررسی شود و سپس با توجه به شکل عبارت، روش مناسب انتخاب شود. از مهم‌ترین روش‌ها می‌توان به عامل مشترک، گروه‌بندی، استفاده از اتحادهای جبری و تجزیه چندجمله‌ای‌های درجه دوم اشاره کرد. در بسیاری از مسائل، بیش از یک روش به صورت پشت سر هم به کار می‌رود تا عبارت به شکل کاملاً تجزیه‌شده برسد.

در این مقاله، ساختار کلی روش‌های تجزیه، ارتباط میان آن‌ها، معیار انتخاب روش مناسب، خطاهای رایج و مسیر پیشنهادی برای یادگیری این مهارت بررسی می‌شود.

نقشه : این شگرد خصوصاً برای محاسبه ی 15 درصد حق سرویس رستوران ها مفید است. برای ضرب کردن هر عددی در 15 ابتدا این عدد را در 10 ضرب کنید. به این حاصل ضرب نصف خود حاصل ضرب را اضافه کنید تا جواب به دست آید. حتماً ابتدا صفرها و ممیزها را ندیده بگیرید و برای تکمیل محاسبه در صورت لزوم آن ها را اضافه کنید. برای این شگرد کارساز چند مثال می زنیم.

مثال ساده ی 1 : 15 × 12
قدم 1 ) ضرب کنید : 120 = 10 × 12
قدم 2 ) نصف کنید : 60 = 2 ÷ 120
قدم 3 ) جمع کنید : ( جواب ) 180 = 60 + 120 ( نکته : چرا برای وارسی جواب خود از شگرد 18 استفاده نمی کنید ؟ )

نامعادله‌ی چندجمله‌ای مثل \( x^3-4x \leq 0 \) را نمی‌توان با جابه‌جاکردن جمله‌ها حل کرد. روش استاندارد این است که چندجمله‌ای را تجزیه کنیم و علامت حاصل‌ضرب عامل‌ها را در یک جدول تعیین علامت روی محور دنبال کنیم. این مقاله توضیح می‌دهد چرا علامت فقط در ریشه‌ها عوض می‌شود، چرا ریشه‌ی با تکرار زوج استثناست و چطور عامل‌های درجه دومِ بی‌ریشه را کنار بگذاریم.